Το Ελ Νίνιο ξεκίνησε επισήμως: «Μια θανατηφόρα προειδοποίηση» - Ανησυχίες για ακραία καιρικά φαινόμενα

Το Ελ Νίνιο - το φυσικό καιρικό φαινόμενο του Ειρηνικού που ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες - έχει πλέον ξεκινήσει επίσημα, σύμφωνα με Αμερικανούς επιστήμονες.

Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) δήλωσε ότι συνθήκες Ελ Νίνιο βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη στον τροπικό Ειρηνικό, με τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας να έχουν αυξηθεί έντονα τους τελευταίους μήνες.

Σύμφωνα με το BBC, πολλές προβλέψεις δείχνουν ότι αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε ένα λεγόμενο «σούπερ Ελ Νίνιο» και ακόμη και να συγκαταλέγεται μεταξύ των ισχυρότερων που έχουν καταγραφεί ποτέ. Ερχόμενο πάνω από δεκαετίες ανθρωπογενούς υπερθέρμανσης, θα μπορούσε να φέρει ακόμη μία χρονιά-ρεκόρ ζέστης - πιθανότατα το 2027 - με διαταραχές στον καιρό, στις προμήθειες τροφίμων και στις οικονομίες που θα συνεχιστούν μέσα σε εκείνη τη χρονιά.

Η ανακοίνωση της NOAA δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς οι μετεωρολόγοι ανέμεναν αυτή τη φάση θέρμανσης μετά το τέλος του ψυχρότερου «αδελφού» φαινομένου, της Λα Νίνια, νωρίτερα φέτος. Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον κεντρικό και τροπικό Ειρηνικό έχουν πλέον ξεπεράσει το όριο των +0,5 βαθμών Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, το οποίο χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί επιστήμονες για να ορίσουν ένα φαινόμενο Ελ Νίνιο.

«Οι συνθήκες Ελ Νίνιο αναπτύχθηκαν τον τελευταίο μήνα, όπως δείχνουν οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας (SSTs) πάνω από τον μέσο όρο στον κεντρικό έως ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό Ωκεανό», ανέφερε η υπηρεσία. Η NOAA έχει επίσης διαπιστώσει ότι οι άνεμοι πάνω από τον ισημερινό Ειρηνικό έχουν αρχίσει να μεταβάλλονται, ένδειξη ότι η ατμόσφαιρα ανταποκρίνεται πλέον στη θερμότερη θάλασσα και δεν πρόκειται απλώς για θέρμανση του ωκεανού.

Πόσο πιθανό είναι ένα «σούπερ Ελ Νίνιο»

Αυτό που εξέπληξε τους ερευνητές είναι το πόσο σίγουρα είναι ήδη τα υπολογιστικά μοντέλα για την έντασή του. Η ένταση του Ελ Νίνιο μετριέται από το πόσο πάνω από τον μέσο όρο ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας σε μια κρίσιμη ζώνη του Ειρηνικού. Ένα ισχυρό φαινόμενο ορίζεται ως άνοδος άνω των 1,5 βαθμών Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, ενώ ένα πολύ ισχυρό πάνω από 2 βαθμούς Κελσίου.

Σύμφωνα με την πρόβλεψη της NOAA τον Ιούνιο, «υπάρχει πιθανότητα 63% για ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο τον Νοέμβριο-Ιανουάριο, που θα συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων γεγονότων στην ιστορική καταγραφή από το 1950», ανέφερε η υπηρεσία. Τα τρία ισχυρότερα γεγονότα από τότε ήταν το 1982/83, το 1997/98 και το 2015/16. Ορισμένα από τα πιο πρόσφατα αμερικανικά και ευρωπαϊκά μοντέλα (ECMWF) προχωρούν ακόμη περισσότερο, δείχνοντας ότι οι θερμοκρασίες στον τροπικό Ειρηνικό θα μπορούσαν να φτάσουν πάνω από 3 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο μέχρι το τέλος του έτους.

Ωστόσο, η αμερικανική υπηρεσία προέτρεψε σε κάποια προσοχή ως προς το τι σημαίνουν αυτές οι προβλέψεις έντασης. «Ακόμη και πολύ ισχυρά Ελ Νίνιο δεν οδηγούν σε αναμενόμενες επιπτώσεις παντού, αλλά τα ισχυρότερα γεγονότα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις πιθανότητες των αναμενόμενων αποτελεσμάτων». Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν σε έναν ήδη πολύ θερμότερο πλανήτη.

Ο επιβαρυντικός παράγοντας της κλιματικής αλλαγής

«Πρέπει να ανησυχούμε για τις επιπτώσεις», είπε ο καθηγητής Άνταμ Σκέιφ, επικεφαλής βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων προβλέψεων στο Met Office του Ηνωμένου Βασιλείου. «Το τρέχον Ελ Νίνιο… συμβαίνει πάνω σε μια σημαντική ποσότητα παγκόσμιας υπερθέρμανσης». «Αυτό σημαίνει ότι οι πραγματικές θερμοκρασίες στις επηρεαζόμενες περιοχές μπορεί να είναι πρωτοφανείς, καθώς η θέρμανση από το Ελ Νίνιο προστίθεται στην κλιματική αλλαγή».

Ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο ανεβάζει συνήθως τις παγκόσμιες θερμοκρασίες του αέρα κατά περίπου 0,2 βαθμούς Κελσίου, απελευθερώνοντας θερμότητα που έχει αποθηκευτεί στον ωκεανό στην ατμόσφαιρα. Αυτή η πρόσθετη ώθηση πέφτει πλέον πάνω σε έναν κόσμο που ήδη καταγράφει ρεκόρ. Το 2024 - το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί - ενισχύθηκε από ένα Ελ Νίνιο που δεν ήταν καν ιδιαίτερα ισχυρό.

Και παρά την ψυκτική επίδραση της Λα Νίνια, το 2025 ήταν ακόμη το τρίτο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, θερμότερο ακόμη και από το έτος του «σούπερ Ελ Νίνιο» του 2016. «Στο τέλος αυτής της χρονιάς και μέσα στο 2027, είναι πιθανό να δούμε πολύ υψηλές παγκόσμιες θερμοκρασίες», είπε ο καθηγητής Σκέιφ. «Το 2027 είναι πιθανό να δούμε επιπλέον θερμότητα πάνω από την ήδη υπάρχουσα παγκόσμια υπερθέρμανση, και αυτό θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει σε μια ακόμη χρονιά πάνω από 1,5 βαθμούς [σε σχέση με τα τέλη του 19ου αιώνα]».

Πώς δρα το Ελ Νίνιο και τι σημαίνει για κάθε περιοχή

Κανένα Ελ Νίνιο δεν είναι ίδιο με το άλλο, αλλά η διαταραχή γίνεται πιο έντονα αισθητή στις τροπικές περιοχές. Πλημμύρες είναι συχνές στο βόρειο Περού και στο νότιο Εκουαδόρ και μπορούν να επεκταθούν σε τμήματα της Ανατολικής Αφρικής, της Κεντρικής Ασίας και των νότιων ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, αυξάνεται ο κίνδυνος ξηρασίας και δασικών πυρκαγιών σε μεγάλο μέρος της Αυστραλίας, της Ινδονησίας και της βόρειας Νότιας Αμερικής, επηρεάζοντας τη γεωργία και τα παγκόσμια αποθέματα τροφίμων.

Το Ελ Νίνιο τείνει επίσης να μειώνει τους τυφώνες στον Ατλαντικό, και οι μετεωρολόγοι ήδη αναμένουν μια πιο ήπια από τον μέσο όρο περίοδο. «Αν και αυτό ακούγεται καλό, για την Κεντρική Αμερική σημαίνει πολύ λιγότερες βροχές και πιθανές συνθήκες ξηρασίας», είπε η Λιζ Στίβενς, καθηγήτρια κλιματικού κινδύνου και ανθεκτικότητας στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ. Ακόμη και το Ηνωμένο Βασίλειο επηρεάζεται, έστω και ελαφρά: το Ελ Νίνιο μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες για ήπια αρχή και ψυχρό τέλος του χειμώνα, αν και οι συσχετίσεις είναι αδύναμες.

Για πολλούς, η πρόβλεψη απέχει πολύ από το να είναι αφηρημένη. «Η ανακοίνωση ενός Ελ Νίνιο δεν είναι απλώς άλλη μια πρόγνωση καιρού, για εκατομμύρια ανθρώπους είναι μια θανατηφόρα προειδοποίηση που πρέπει να φοβούνται», είπε ο Μοχάμεντ Αντόου, διευθυντής της ομάδας Power Shift Africa. «Σημαίνει αποτυχημένες βροχές, κατεστραμμένες σοδειές, αυξανόμενες τιμές τροφίμων και οικογένειες που ωθούνται ξανά στα όρια».

Η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ιαπωνίας (JMA) έχει παρόμοια εκτίμηση με τη NOAA, θεωρώντας ότι οι συνθήκες ΕΛ Νίνιο είναι παρούσες, και προσθέτει ότι είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα διαρκέσουν έως το φθινόπωρο. Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλες οι υπηρεσίες. Το Μετεωρολογικό Γραφείο της Αυστραλίας (BoM) χρησιμοποιεί αυστηρότερο κριτήριο, απαιτώντας θερμοκρασίες +0,8 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο. Αυτή την εβδομάδα ανέφερε ότι ο τροπικός Ειρηνικός «πλησιάζει σε συνθήκες Ελ Νίνιο», με τις θερμοκρασίες στο κεντρικό τμήμα ήδη να ξεπερνούν τα όριά του, αλλά δεν προχώρησε σε επίσημη κήρυξη του φαινομένου.

Προβλέπει ότι το Ελ Νίνιο θα αναπτυχθεί αργότερα φέτος και ότι μπορεί να είναι ισχυρό. Το Ελ Νίνοι εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια και συνήθως διαρκεί περίπου έναν χρόνο. Δεν υπάρχει ακόμη οριστική απόδειξη ότι η κλιματική αλλαγή κάνει αυτά τα φαινόμενα ισχυρότερα ή πιο συχνά, αλλά ένας θερμότερος πλανήτης μπορεί να ενισχύσει τις επιπτώσεις τους.

Διαβάστε ακόμη

Φαρμακοποιός «Χάιζενμπεργκ» στο Χαλάνδρι: Έστησε παράνομο εργαστήριο παρασκευής φαρμάκων με διεθνή διακίνηση και «χρυσά» κέρδη

Το Ελ Νίνιο ξεκίνησε επισήμως: «Μια θανατηφόρα προειδοποίηση» - Ανησυχίες για ακραία καιρικά φαινόμενα

Τραμπ: «Έχουμε συμφωνία με το Ιράν, ενδεχομένως το Σαββατοκύριακο οι υπογραφές» - Διαψεύδουν ιρανικές πηγές και Φρουροί της Επανάστασης

Μουντιάλ 2026: Φαντασμαγορική τελετή έναρξης στο Αζτέκα με λάμψη από Σακίρα!